> ## Content Index > Fetch the complete content index at: https://biblestudy.heartandsoul.com.vn/llms.txt > Use this file to discover other available public pages before exploring further. # #59 GNKT: Matthew 20 - URL: https://biblestudy.heartandsoul.com.vn/articles/59-gnkt-matthew-20/ - Published: 2026-10-28T07:34:53.000Z - Updated: 2026-10-28T08:46:45.000Z - Author: Hung Tran - Tags: Giải nghĩa Kinh Thánh, Matthew > **Lưu ý biên tập:** Bài viết và phần tóm tắt được AI hỗ trợ biên tập từ nội dung chia sẻ. Vui lòng đối chiếu với [phụ đề gốc](#hs-original-caption) bên dưới hoặc xem [video gốc](#hs-original-video) để kiểm chứng ngữ cảnh. ## Tóm tắt Bài giảng giải nghĩa chương 20 của sách Phúc âm Ma-thi-ơ, tập trung vào chủ đề ân điển và sự đảo ngược của Nước Trời. Tác giả phân tích ẩn dụ về những công nhân vườn nho để làm nổi bật lòng thương xót của Thiên Chúa đối với những người yếu thế, đồng thời cảnh báo về sự kiêu ngạo tâm linh của những người tự mãn với kinh nghiệm cá nhân. Văn bản nhấn mạnh rằng hành trình theo Chúa không phải là một giao dịch vụ lợi mà là sự chấp nhận vác thập tự giá và cùng uống chén đau khổ với Ngài. Qua việc tương phản giữa thái độ tranh giành vị thế của các môn đồ và niềm tin thuần khiết của những người mù, nguồn tài liệu kêu gọi sự khiêm nhường và phục vụ chân thành. Cuối cùng, tác giả khẳng định tầm quan trọng của sự hiện diện của Thiên Chúa trong cuộc đời hơn là danh tính bề ngoài, nhắc nhở tín đồ sống như những khách trọ trên đất với đức tin đặt trọn nơi sự phục sinh ## Ân điển đảo ngược cách con người tính toán Ma-thi-ơ 20 mở ra với dụ ngôn những người làm công trong vườn nho. Những người được thuê vào các thời điểm khác nhau đều nhận cùng một khoản tiền công. Câu chuyện khiến người đọc đối diện với cách mình đánh giá sự công bằng: ta có vui khi người khác nhận được lòng tốt, hay chỉ thấy công sức của mình và cho rằng mình xứng đáng hơn? Bài giảng nhấn mạnh rằng Nước Trời vận hành theo ân điển, không theo bảng xếp hạng thành tích. Lòng thương xót của Đức Chúa Trời dành cho người yếu thế không làm giảm giá trị của người đã phục vụ lâu năm. Nó bày tỏ rằng điều ta nhận được trước hết là quà ban, chứ không phải món nợ Đức Chúa Trời buộc phải trả. ## Con đường theo Chúa đi qua sự phục vụ Khi các môn đồ tranh luận về vị trí và sự cao trọng, Chúa Giê-xu đặt lại tiêu chuẩn của quyền lãnh đạo. Người muốn làm lớn phải trở nên người phục vụ. Sự cao trọng trong Nước Trời không được đo bằng quyền kiểm soát người khác, mà bằng sự sẵn lòng hạ mình và phục vụ. Chúa Giê-xu nói về chén đau khổ mà Ngài sẽ uống. Theo bài giảng, theo Chúa không phải là một giao dịch để nhận địa vị hay lợi ích. Đó là con đường gắn bó với Ngài, kể cả khi phải từ bỏ tham vọng cá nhân và chấp nhận trả giá. Người môn đồ được mời gọi nhìn vào chính Chúa Giê-xu, Đấng đến để phục vụ. ## Nhận ra nhu cầu của mình Cuối chương, hai người mù kêu xin Chúa Giê-xu thương xót. Họ nhận biết mình cần được giúp đỡ và bền lòng kêu cầu, trong khi người khác tìm cách khiến họ im lặng. Chúa dừng lại, gọi họ đến và chữa lành cho họ. Sự tương phản này làm rõ một nghịch lý: người tưởng mình có thể nhìn thấy có thể không nhận ra điều quan trọng, còn người mù lại nhận biết Chúa Giê-xu và tin cậy Ngài. Bài giảng dùng câu chuyện để khuyến khích thái độ khiêm nhường, thành thật về nhu cầu của mình và sẵn lòng đáp lại lòng thương xót. ## Người tin sống như khách trọ, đặt hy vọng nơi Chúa Ân điển và sự phục vụ cùng chỉ về một đời sống không lấy địa vị làm trung tâm. Người tin được mời gọi dùng điều mình có để phục vụ, thay vì tìm cách bảo vệ danh tiếng hay đòi hỏi phần thưởng xứng đáng hơn người khác. Sự hiện diện của Đức Chúa Trời quan trọng hơn vẻ ngoài hay danh phận. Bài giảng nhắc người nghe rằng đời sống hiện tại không phải nơi để bám víu vào sự an toàn như thể nó là điều cuối cùng. Người tin sống trên đất với hy vọng đặt nơi Chúa và sự phục sinh, nhờ đó có thể khiêm nhường phục vụ trong hoàn cảnh mình đang có. ### Câu hỏi suy ngẫm - Tôi phản ứng thế nào khi người khác nhận được điều tốt lành mà tôi nghĩ mình đã làm nhiều hơn để xứng đáng? - Tôi đang tìm vị trí cao hơn, hay sẵn lòng phục vụ như Chúa Giê-xu đã dạy? - Tôi có thể thành thật kêu cầu Chúa về nhu cầu của mình và tin cậy lòng thương xót của Ngài không? #### Đọc phụ đề gốc cho chúng con tiếp tục được học hỏi lời của ngài. À xin tiếp tục à hướng dẫn lòng của chúng con, tâm trí của chúng con à đến với quyền năng à của chính ngài à trong sự thay đổi, trong sự biến đổi. con người à hay là diễn giải cũng không mang lại giá trị gì cả. À nhưng quyền năng của Thánh Linh à là khởi đầu à là nguồn gốc à của mọi sự biến đổi à trong tâm trí, tấm lòng và tâm hồn của chúng con. Xin ở cùng với chúng con tiếp tục trong hành trình này. À con muốn nói cảm ơn cha và cầu nguyện tất cả mọi điều có tên Jus. Ok. Hôm nay Mathi chương 20 mình đã đi qua một phần nhỏ của Mat chương 20 rồi đúng không? Bởi vì nó liên quan đến chương 19 à công nhân vườn nho. Đó là cái phần tiếp theo của cái phần giải thích của Chúa Giêsu về người ở đầu sẽ về cuối à chứ không phải là nó là một cái câu chuyện riêng lẽ ở trong chương 20 à như là chúng ta thường hay trích dẫn à để chia sẻ về một cái bài học đạo đức nổi bật ở đây đó là à sự ghen tỵ. Mặc dù cái ý nghĩa đó là có. À bài học về sự ghen tỵ là có. À tuy nhiên ý nghĩa thành học của cái đoạn Kinh Thánh này à đó chính là sự giải thích của Chúa Giêsu à về ân phúc của nước trời. Những người hàng đầu sẽ về hàng cuối. Những người nghĩ rằng mình có bề dày kinh nghiệm à thì lại trở nên cuối. Còn những người yếu thế hơn à thì lại đưa về hàng đầu. Thì đó là cái ý nghĩa. Và nếu mọi người đọc trong a người công nhân vườn nhom mình sẽ nhìn thấy người chủ. Người chủ là người đi tìm. Khi mình đọc công nhân vườn nho mình sẽ nhìn thấy là chủ vườn đi tìm chứ không phải là những người này đi tìm. Đó là anh Phúc. Thường đế tìm mình chứ không phải là mình đi tìm ngài. Và mọi người nhìn thấy cái thỏa thuận người đầu tiên thì thánh kinh ghi rất là rõ là một đồng. Những người tiếp theo thì người chủ nói là gì? Tôi sẽ trả công bằng. Và mọi người để ý tới cái người sau cùng là gì? Hãy đi vào làm, không nghĩ tới chuyện trả gì luôn. Để không? Và cái đoạn thánh kinh à khi mà chúng ta nhìn thấy có cái chữ là người chủ hỏi tại sao lại còn đứng ở đây là lúc đó là 5:00 chiều thì họ trả lời vì không ai thuê chúng tôi cả. Người chủ nói với họ, "Các anh cũng hãy vào vườn nho của tôi." Đây không phải là sự lười biến. Mặc dù cái từ là đứng ở đây và không ai thuê có cái nghĩa là sự lười biến, nhưng mà bối cảnh của câu chuyện này họ là những người yếu thế trong xã hội. Họ có thể là những người già, những người khuyết tật à những người thiếu kém kỹ năng. Họ yếu thế nên không ai thuê họ cả. Bởi vì cái mọi người đọc xuyên suốt cái câu chuyện từ chương 19 đến chương 20 nói về sự lật ngược của nước trời, kẻ đầu, kẻ cuối, kẻ yếu thế và người mạnh đúng không? Thì những người mà 5:00 chiều vẫn còn đứng ở đây, đó là những người yếu thế, những người bị bỏ rơi, những người không có nhiều giá trị hữu dụng lắm nên không ai thuê cả. Và khi mà Thường Đế đến và kêu họ vào vườn để làm thì mọi người để ý là không có một cái thỏa thuận gì cả ở đây. Họ chỉ vào làm như là một cái cơ hội. Và đó là điều rất là đặc biệt. Và đây nếu mà thực sự chúng ta được chạm vào trong lòng, chúng ta sẽ thấy được lòng thương xót của Thượng Đế. Vào lúc 5:00 chiều ở một cái hoàn cảnh yếu thế không có ai thuê và chả là gì cả. thì được mang vào vườn để làm việc. Và cái bối cảnh của cái câu chuyện này mọi người sẽ nhìn thấy cái giờ phát lương thì lại phát lương, người vào sau cùng lại được phát lương trước rồi mới đến cái người đầu tiên. Thì đây chính là sự đảo ngược để cho mình nhìn thấy rõ ân phúc và sự dư dệch của ân phúc mà thường để dành cho mình. Người cuối làm có một giờ mà chủ cũng đối xử ngang bằng với chúng tôi. Những người phải làm nặng nhọc và gian nắng cả ngày. Tức là gì? Họ quên mất đi cái thỏa thuận ban đầu của họ là 1 đồng. Bà chủ trả chính xác 1 đồng cho họ nhưng mà họ lại nhìn sang cái người kia. Bởi vì sao? Bởi vì câu 15 giải thích vì sao lại có cái tấm lòng này. Chẳng lẽ tôi không được phép sử dụng những gì tôi có theo ý tôi hay sao? Hay là bạn thấy tôi rộng lượng mà ganh tỵ? Thì trong cái nghĩa gốc, trong cái bản gốc là bạn có mắt xấu mà nhìn thấy cái điều này. Bởi vì mắt của bạn xấu. Thì cái chữ bạn này ô tại sao lại chữ bạn? Đây là từ bạn mô tả về sự mỉa mai chứ không phải là nói về bạn. Nhưng mà đây là một cái sự mỉa mai đối với cái thái độ này. Và câu cuối cùng như vậy người cuối sẽ nên đầu và người đầu sẽ nên cuối. Và đây chính là giải thích cho Pherer đòi hỏi cái đầu tiên chúng con đã bán hết tất cả mọi thứ đi theo thầy thì chúng con được gì? Phơ tự tin vào cái bề giày kinh nghiệm và thực sự ông đã bỏ hết tất cả mọi thứ đi theo Chúa của mình. khi mà nhìn thấy sự thất bại của cái anh thanh niên giàu có không thể bán hết tất cả mọi thứ để đi theo Chúa và các người môn đệ lại thốt lên đúng không vậy? Đúng là thực sự rất khó để vào nước trời và Chúa Giêsu nói điều này chỉ có Thượng Đế mới làm được. Và câu chuyện Chúa Giêsu minh họa cho những kiêu ngạo tâm linh của những người tin rằng mình có một cái bề giày lịch sử về kinh nghiệm. Mình có một cái bề giày lớn về lòng nhiệt thành, không những có kinh nghiệm nhưng mà còn các nhiệt thành và tự tin rằng họ phải được một cái gì đó. Và Chúa Giêsu vẫn đưa ra một lời hứa cho họ đúng không? sự cai trị 12 đại tộc họ có được cấp trăm lần gia đình mới và trong Muaca có mô tả thêm cộng với sự bất hại tức là đó là phần thưởng cho cái cuộc sống của mình ở thời điểm hiện tại nên cũng có những cái ngụy biện à về một cuộc sống mà gì tự hành xác mình và sống cho Chúa chỉ bởi bổn phận mà thôi là đều cũng không đủ để mà duy trì một cuộc sống môn đệ. Bởi vì Thượng Đế cũng có hứa về phần thưởng. Nên khi mà chúng ta hoặc là nhiều sự giảng dạy dẫn dắt tới một cái đích đến chỉ đơn giản là gì? Sống bởi bổn phận mà thôi. Sẽ chẳng có phần thưởng gì đâu. Phần thưởng ở cuối cùng. Rồi cái phần thưởng nó xa vời lắm. Hãy cứ làm bổn phận nên mình sẽ nhìn thấy có nhiều cuộc sống rất là khắc khổ. Nhưng mà thường Chúa Giêu hứa có phần thưởng. Tức là đó cũng là một động lực của đời sống môn đệ trong sự khích lệ mà Thượng Đế dành cho mình chứ không phải là một cuộc sống chỉ là bổn phận. Thì nên nếu ai đó chỉ hiểu rằng sống đời sống môn đệ chỉ là một bổn phận cần hoàn thành có nghĩa là hiểu chưa đủ. Bởi vì thường để bánh ban cho những lời hứa tuyệt vời của ngài dành cho những người đi theo ngài. Tuy nhiên đây không phải là một sự giao dịch nhưng mà đây là một phần thưởng để khích lệ, để gây cảm hứng cho chính cái hành trình đi theo Chúa. Nên chúng ta đừng có cực đoan trong cái hành trình theo Chúa với suy nghĩ rằng thôi cứ theo thôi được đúng không? Tình yêu đến em không mong đợi gì. Tình yêu đi em không hề hối tiếc. Được thì được, không được thì thôi. Đúng không? Mình sống với một sự thờ ơ bất cần. Đó là điều không đúng. Mình có động lực của một phần thưởng đó là lời hứa của thường đen cho đời sống môn đệ của mình. Điều đó có nhưng mà đó không phải là một đích đến của một giao dịch. Đó chỉ là một phần thưởng tặng thêm đính kèm trong cái hành trình đi theo ngài. Chúng ta qua cái điểm chính à buổi tối ngày hôm nay tiếp tục câu 17\. Trong lúc đi lên thành Giêusaem, Đức Chúa Giêsu đem theo 12 môn đồ riêng ra và phán với họ rằng, "Này chúng ta đi lên thành Giêusaem, con người sẽ bị nộp vào tay các thầy tế lễ và các thầy thông giáo, họ sẽ kết án tử hình ngài rồi giao ngài cho dân ngoại để chúng chế nhạo, đánh đòn và đóng đinh trên thập tự giá. Nhưng ngài nhưng đến ngày thứ ba ngài sẽ sống lại." Đây là lần thứ ba Chúa Giêsu tiên tri về thập tự giá. Và Chúa Giêsu nói chỉ với 12 người môn đẹp, đó là điểm mà mình phải lưu ý. Những người thuộc về ngài sẽ biết cái điều này, hình dung ra cái điều này. Thánh kinh nói con người sẽ bị nộp vào tay các thầy tế lễ và các thầy thông giáo. Chúa Giêu chủ động trong cái kế hoạch này chứ Chúa Giêu không phải là bị độc trong cái hành trình này. Bởi vì đây là sự chủ động của ngài để đưa chính mình vào lên thập tự giá để cứu chuộc rất nhiều người. Và điều này được nói đến trong những câu sau đó. Đây là một hành động có chủ quyền, có chủ đích và có chủ động để ngài bước lên thập tự giả. không phải là một cái chết bị động, thù động hay là bị bắt đơn thuần à như là rất là nhiều người à nhìn thấy. Thánh Kinh nói rồi giao ngài cho dân ngoại. Bởi vì văn hóa của lúc này à người Do Thái không có quyền đưa ra án tử à cho những người tử tù bởi vì đang ở trong sự cai trị của La Mã nên cái bối cảnh chính trị xã hội là phải giao cho người La Mã. Nên một lần nữa trong công vụ các sứ đồ đúng không? Trong bài giảng của Pherơ nói là bị giao cho người La Mã, mượn tay người La Mã để giết ngài. Bởi vì là bối cảnh của văn hóa xã hội không cho phép như người Do Thái thi hành án tử lúc này. Nhưng đến ngày thứ ba Ngài sẽ sống lại. Điều này luôn được lặp lại nên một phúc âm phải có điều này. Phúc âm chỉ nói về cái chết, chỉ nói về tội lỗi, chỉ nói về sự ăn năn hối cãi. Đúng nhưng mà chưa đủ. Đủ là gì? đến ngày thứ ba ngài sẽ sống lại. Một phúc âm đầy đủ là một phúc âm có hy vọng, có sự phục sinh, có hy vọng trong Chúa chứ không phải chỉ là anh nanh hối cải tội lỗi rồi tuyệt vọng với cái đống tội lỗi đó của mình. Và thánh kinh mô tả đó là một cái đống nợ không thể trả được và tuyệt vọng trong đó. Đó không phải là phúc âm. Phúc âm là có sự phục sinh. Và chính sự phục sinh của Chúa cho chúng ta có hy vọng. Nên một phúc âm đầy đủ là một phúc âm có về cái chết của Chúa cho tội lỗi của mình và có sự phục sinh của Ngài cho một hy vọng mới. Và đó là phải là một phúc âm mà chúng ta rao giảng. Và một người tin Chúa là một người biết hai điều này và nắm chắc hai điều này. Có thể không biết tất cả những điều khác nhưng đây là hai điều sẽ cứu rỗi cuộc đời của họ mà những người được ban cho đức tin để tin vào. Và đây là một nghịch lý. Chúa Giêsu đang bày tỏ lời tiên tri về cái chết của mình trên cây thập tự. Thì mọi người để ý câu 20\. Lúc ấy có mẹ của các con trai CBD cùng hai con mình đến với Đức Chúa Giêsu quỳ xuống và xin Ngài một việc. Trong sách M và Lua Ca mô tả chính xác tên của Gia Cơ vàng nhưng mà trong Mathiơ nói là mẹ. Tức là gì? Có thể nhiều học giả à giải nghĩa Mathiơ mang mẹ của họ vào à để giống như là vẫn giữ được cái hình ảnh môn đệ à của Gia Cơ Vaya G. À tuy nhiên khi mình đọc trọn vẹn tất cả các phú âm thì Chúa Giêsu đang nói về hai người này. Và khi trong khi Ngài đang bày tỏ về sự chết của mình và cây thập tự thì những người này lại quỳ xuống dưới chân Chúa Giêsu để sinh ai ở bên phải và bên trái của Ngài. Ngài hỏi bà muốn xin điều gì? Bà thưa xin cho hai con trai của con đây. Một đứa ngồi bên phải, một đứa ngồi bên trái. Chúa đây là một nghịch lý. Cái thập tự sự đau khổ trong khi những người môn đệ lại sinh về vị trí. Ngay sau khi Chúa Giêu bày tỏ thì những người môn đệ lại đi hỏi về điều này. Và đây là điều mà chúng ta cần phải suy ngẫm và suy nghĩ về đời sống của mình. Đức Chúa Giêsu đáp: "Các con không biết điều mình xin các con có thể uống chén ta sắp uống không?" Họ đáp: "Thưa có thể được." Ngài nói với họ, "Các con sẽ uống chén của ta. Còn việc ngồi bên tay phải hay bên trái ta thì ta không cho được vì vị trí ấy dành cho những người mà cha ta đã chuẩn bị. Họ đã hiểu sai ý nghĩa của chén lòng nhiệt thành cho họ một sự tự tin rằng họ có thể uống cái chén này được. Trong khi Chúa Giêsu bày tỏ về nỗi đau thì con người lại sinh vị trí. Có thể đây là điều mà trong chương 10 9 à Chúa Giêsu nói về sự cai trị. Sự cai trị vẫn là cái đang ám ảnh họ và họ muốn xin một cái vị trí nào đó ở trong nước trời. Và đầu chương 18 19 mà mình cũng đã nói chính họ là những người cảm thấy phiền hà bởi vì những đứa trẻ con. Và Chúa Giêsu nói không biến đổi như những đứa trẻ này thì thiên đàng sẽ không bao giờ thuộc về. Ai muốn lầm lớn thì phải trở nên nhỏ hơn. Và trong chương 18 19 mình nhìn thấy họ cũng muốn được một cái vị trí lớn. Họ nên họ hỏi rằng ai là người lớn nhất trong nước trời? Nên cái ham muốn có địa vị là cái không phải chỉ ở trong thời của Chúa Giêsu và ngay trong những người môn đệ mà ngay trong tất cả chúng ta ngày hôm nay ở đây. Khi chúng ta là những người theo Chúa, chúng ta vẫn đầy rẫy những ham muốn, một cái vị trí ở trong nước trời. Trong khi nước trời là sự đảo nghịch hoàn toàn là điều mà Chúa Giêu dạy. sự đảo nghịch hoàn toàn. Vương quốc của thiên đàng, sự hiện đến của vương quốc. Mọi người thấy Chúa Giêu ở trên cây thập tự ở trên đầu của Chúa Giêu ghi chữ gì? Vua danh Do Thái. Và mọi người nhìn thấy bên phải và bên trái của Chúa Giêu là ai? Là hai tên tử tù không hề là dă và gia cơ. Nhưng mà khi mà Chúa Giêu hỏi các con có uống được cái chén này không? Họ nói có. Nhưng mà rõ ràng hai bên cây thập tự là hai tên tử tù và không hề có xuất hiện gia cơ và dă ở trên hai cây thập tự đó. Và đây là một nghịch lý nên những tuyên bố cuồng nhiệt sùng đạo không mấy giá trị lắm lúc này. Nhưng thực sự một người đi theo Chúa là một người sẽ cùng gánh vác cây thập tự, cùng chia sẻ cái đời sống giống như Chúa của mình. Mọi người tự tìm những đoạn Kinh Thánh. Mọi người sẽ nhìn thấy lúc mà Chúa Giêu bị bắt thì thánh kinh mô tả tất cả các môn đệ đều bỏ chạy. Khi mà người ta hỏi Phero và nhìn thấy Phero biết Chúa thì Phê nói tôi không biết người này. Và Phơ cũng tuyên bố dù mọi người bỏ chạy nhưng con sẽ không. Và trong phúc âm của mô tả khi mà Chúa Giêu à vác cái cây thập tự lên đồi Gogotha thì ai là người vác một người ngoại vác cái cây thập tự cùng với Chúa lên đồi. Lúc đó không hề có một người môn đệ nào đứng ra để cùng vác cây thập tử với Chúa mà là một người ngoại, một người bị lính La Mã bắt vào để vác cây thập tự cùng với Chúa đi lên đồi Gogotha. Không hề lấy thấy một người môn đệ nào lúc này để cùng chia sẻ cây thập tự. Nên những tuyên bố cuồng nhiệt, sùng đạo hay là những ham muốn vị trí hoàn toàn mâu thuẫn với đời sống thật là điều mà cần phải nhìn thấy. Bởi vì câu 24 nghe vậy 10 môn đồ kia rất tức giận hai anh em này. Tại sao họ tức giận? Bởi vì hai người này giống như là hết tay trên. một cái vị trí ở trong nước trời chứ không phải là họ tức giận công chính nhưng mà họ đang tức giận bởi vì chính họ cũng ham muốn vị trí. Đó là lý do tại sao Chúa Giêsu nói. Nhưng Đức Chúa Giêsu gọi họ đến và khuyên rằng: "Các con biết nhà cầm quyền của dân ngoại thống trị dân, còn những quan chức cao cấp thì dùng quyền lực mà cai trị. Nhưng giữa các con thì không phải vậy. Trái lại, ai muốn làm lớn trong các con thì phải làm đầy tớ. Còn ai muốn đứng đầu thì phải làm nô lệ cho các con. Ngay cả con người đã đến không phải để được người ta phục vụ mình, nhưng để phục vụ người ta và phó mạng sống mình làm giá chuột cho nhiều người. Đây là lời dạy của Chúa Giêsu về gia đình. Trong một gia đình không có sự cai trị. Chữ cai trị trong nghĩa gốc có nghĩa là đè từ trên xuống. Nên trong một cộng đồng tin Chúa, trong một giáo hội, trong một hội thánh có những quyền lực đè từ trên xuống. Đó là điều không đúng với tinh thần Kinh Thánh. Hay là có sự phân cấp dưới và cấp trên. Trong lịch sử xã hội à trong lịch sử hội thánh à thì có sự phân cấp giữa giáo hội giảng dạy và giáo hội lắng nghe. Giáo hội giảng dạy là một nhóm lãnh đạo chỉ chuyên giảng dạy. Còn Giáo hội lắng nghe là một giáo hội chỉ chuyên nghe bị đọc và cứ đến nhà thờ mỗi tuần chỉ để nghe mà thôi. Không cần kiểm chứng. có sự phân chia như vậy trong lịch sử Giáo hội. Và đó là điều mà mọi người sẽ nhìn thấy và để ý có rất nhiều cộng đồng và hội thánh chúng ta đang như vậy chính xác. Chúng ta là những người tham dự buổi lễ ở dưới để nghe. Còn một nhóm ở trên thì dạy dạy gì không biết, ở dưới nghe gì cũng không biết, cũng không kiểm chứng. Đó không phải là gia đình. Rồi những buổi thờ phượng cũng tương tự như vậy. Nhóm ở trên hát rất hay, nhóm ở dưới chỉ hát theo. Đó không phải là thờ phượng. Nhóm ở trên đang biểu diễn nghệ thuật còn nhóm ở dưới cố gắng để hát đuổi theo. Đây là điều mà Hùng học hỏi về sự thờ phượng. Sự thờ phường là tất cả mọi người cùng hát chung với nhau và hát được cùng với nhau. Nếu mọi người để ý sẽ có rất là nhiều hội thánh, nhiều nhóm hát à nhiều buổi lễ thờ phượng mà những người hát ở trên sân khấu với kỹ thuật rất khó. Những bài hát với kỹ thuật rất khó và ở dưới không thể hát được. Đó không phải là thờ Phượng. Đó là đang biểu diễn nhạc thánh ca. Và đó không phải là thờ Phượng. Thờ Phượng là tất cả mọi người cùng hát với nhau để ca ngời thường đến. Nên những bài hát của mình là những bài hát mà tất cả mọi người phải hát được. Còn những bài hát mà chỉ có những người ở trên sân khấu với kỹ thuật đặc biệt hoặc là với sự chuyên tâm của riêng họ và ân tứ của họ mới có thể thể hiện được cái bài hát đó. Còn ở dưới chỉ có nhịp chân thôi. Đó không phải là thờ phược. Đó là chúng ta đang đi xem biểu diễn ca nhạc. Đó không phải là thờ Phượng Thượng Đế. Thờ Phượng Thượng Đế là tất cả mọi người cùng đồng lòng hát ca người Thượng Đế, người trên hay người dưới và không thể có một sự cai trị từ trên xuống dưới. Bởi vì trong Thánh Kinh tất cả đều là anh chị em nên không thể có sự phân cấp này hay cấp kia. Nên khi mà chúng ta có một cảm giác hay là có một niềm tin hay là có một thể chế, có một sự phân cấp rất rõ ràng giữa vị trí vai trò từ trên xuống, có lẽ có cái điều gì đó sai sai ở trong cộng đồng nên gia đình không thể như vậy được. Và Chúa Giêu nói người ta cai trị như vậy nhưng mà giữa các con thì không. Nên có rất là nhiều hội thánh bắt chước những kỹ năng kỹ thuật lãnh đạo để áp dụng và đưa vào giảng dạy trong hội thánh phân lớp, phân tần với rất nhiều kỹ thuật lãnh đạo mà dùng những sự khôn ngoan và học thuyết lãnh đạo của thế giới bên ngoài vào áp dụng. Ví dụ như chính bản thân Hùng cũng được tham gia rất là nhiều khóa học về đúng không? Team leader rồi trưởng nhóm nhỏ rồi rất là nhiều thứ được dạy về những cái kỹ thuật rất là lớn. Chúng ta cần phải cẩn trọng trong điều đó. Cẩn trọng trong việc mà mình áp dụng những cái cách của thế giới bên ngoài đang cai trị con người lại mang vào làm chính xác như vậy với chính anh chị em của mình. Đó là điều không đúng. Đó là điều xa rời Kinh Thánh và điều chúng ta phải rất cẩn trọng bởi vì đó không phải là gia đình của Thường Đế. Hình ảnh cây thập tự là điều mà Hùng muốn nhánh mạnh buổi tối ngày hôm nay và cũng là điều mà một vài chương trước chúng ta đã được học và Hùng cũng đã nói đến. Thập tự giá chính là cuộc sống của đời sống môn đệ. Và từ chương 18, chương 19, chương 20 và Chúa Giêu ba lần tiên tri về thập tự giá là điều mình phải chịu đựng. Trong khi các môn đồ vẫn tiếp tục quan tâm tới ai là người lớn nhất trong nước trời. Xin cho tôi ở bên phải và bên trái. Và họ cảm thấy phiền hà với những đứa trẻ con. Và Chúa Giêsu dạy họ về tìm chiên lạc. Nên một gia đình thực sự của Thường Đế là một gia đình chăm sóc những con chin đi lạc, những người yếu thế, nhỏ bé tầm thường chứ không phải là sự tranh giành hay là những bệnh tâm về địa vị. Có một cái điều ngược lại về ham muốn vị trí đó chính là sự khiêm tốn cũng như vậy. Sự khiêm tốn giả tạo cũng là một sự đề cao chính bản thân của mình với vị trí và địa vị. Có nhiều người khiêm tốn nhưng mà lại quan tâm tới người khác có đang thấy mình khiêm tốn hay không. hy sinh nhưng mà lại quan tâm đến người khác. Họ có đang thấy mình hy sinh hay không. Đó là điều mà chúng ta cần phải làm việc ở trong lòng của mình. Nếu chúng ta có điều đó thì phải có sự an ninh hối cải. Bởi vì Hùng cũng thấy nhiều sự lãnh đạo dùng sự khiêm tốn như là một phẩm hạnh đạo đức để đánh lừa rất nhiều người. Và đó cũng là điều không đúng trước mặt thường đế. Tay phải làm thì đừng có cho tay trái biết. Cầu nguyện thì hãy đi vào phòng riêng. Và đó là những lời dạy của Chúa Giêsu rất riêng tư bí mật. Nên những gì mà chúng ta làm hãy bí mật trong quặc kép, hãy bí mật càng nhiều càng tốt. Bởi vì khán giả của mình không phải là con người. Khán giả của chúng ta là Thượng Đế. Và chỉ có một Thượng Đế là khán giả trong mọi hành vi của mình. Không phải là con người là khán giả. Nên có rất là nhiều kiểu lãnh đạo dùng à sự à yếu đuối của mình trở thành phương tiện và mình trở thành trung tâm ở trên sân khấu. Lấy sự đồng cảm, lấy nước mắt của nhiều người. Nhưng mà rõ ràng người ta cũng không yêu Chúa nhiều hơn, không thấy Chúa vinh quan hơn. Đằng sau những cái chia sẻ đó. Đó là điều mà chúng ta cần phải cẩn trọng về sự lắng nghe của mình. Và Hùng đối diện với điều này vô cùng nhiều trong hành trình của mình. Họ lấy nước mắt của mình nhưng rồi Hùng cũng không nhìn thấy Thượng Đế ở đâu cả trong bất cứ sự chia sẻ. Nên hãy cẩn trọng. Đây cũng là một sự tinh vi rất lớn trong vị trí lãnh đạo hay là danh mà con người đang tìm kiếm. Hãy cẩn trọng đời sống của người môn đệ là cây thập tự. Và Hùng muốn hỏi mọi người ngày hôm nay nếu mọi người thực sự thuộc về Chúa, mọi người có đang sẵn sàng hoặc là đang uống cùng với Chúa của mình cái chén mà Ngài đã uống không? Đó thể hiện đời sống môn đẹp. Đó là uống cái chén cùng với Chúa của mình. Và cái chén này ở trong thánh kinh không phải là chén của sự đau khổ thuần túy thông thường. là một cuộc sống khổ đau đâu không phải đây là chén đoán phạt. Đây là chén của sự phẫn nộ của Đức Chúa Trời về tội lỗi của con người mà con người đáng lý ra phải nhận. Nhưng mà Chúa Giêsu uống cái chén đó. Nên khi mọi người đọc trong đoạn thánh kinh Chúa Giêu ở vườn Gessemane rất là đau buồn đúng không? À mình tin ý một chút xíu mà ồn. Có rất là nhiều người họ cũng hy sinh cho dân tộc rồi hy sinh cho người khác họ cũng rất là can đảm chứ sao thấy một Chúa Giêsu còn không can đảm bằng những cái người mà hy sinh cho dân tộc đúng không? Mình sẽ thấy rất là nhiều người lính họ còn sẵn sàng hy sinh nữa. Họ cũng muốn hy sinh nữa thì Chúa Giêsu hy sinh cho người khác thì đó cũng là một cái điều tốt đẹp thôi. Có gì đâu. Nhưng mà chúng ta đang hiểu sai vấn đề. Chúa Giêu nói xin cho con khỏi uống chén này. Chén đó là chén thịnh nộ chứ không phải chỉ là một sự đau khổ của cái chết nhưng đó là kênh thịnh nộ của Đức Chúa Trời. Điều đó để chúng ta phải biết kính sợ. Chén thịnh nộ, chén mà đáng lẽ chúng ta là người được nhận thì Chúa Giêsu uống cái chén đó. Và nỗi sợ làm cho mồ hôi tiết ra như máu bởi vì chén thịnh nộ chứ không phải là cái sợ chết. Nên cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời là điều rất khủng khiếp. Là điều mà trong sách Hebơ nói về cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời thật là khủng khiếp. Nhưng mà có vẻ như rất nhiều người không thấy nó khủng khiếp qua hai cái chữ này. Nhưng mà trú giêu mồ hôi đổ ra như máu bởi vì kên thịnh nộ. Và chỉ có Chúa Giêu mới có thể thỏa đáp được kinh thịnh nộ. Cái chữ thỏa đáp kinh thình nộ đó là mô tả trong sách Heberơ nói về dân tế lễ. Chữ tế lễ cái nghĩa gốc của nó là gì? Thỏa đáp kên thịnh nộ. Và chỉ có một mình Chúa Giêu mới có thể làm được. Điều đó là điều mà đáng lẽ chúng ta phải nhận và thế giới này sẽ sớm nhận lấy nó. Nhưng mà khi chúng ta ở trong Chúa cái chén thịnh nộ bây giờ không chúng ta không uống chén đó với mục đích để cứu người khác bởi vì chỉ duy nhất Chúa Giêsu mới làm được chuyện đó. Nhưng mà thánh kinh nói chúng ta uống cái chén đó có nghĩa là gì? cùng vác cây thập tử với ngài trong sự sỉ nhục trong đời sống thực sự của một người tin Chúa. Thì ngày hôm nay anh chị em mình có đang uống cái chén đó cùng với Chúa của mình hay không? Đời sống môn đề rất ngọt ngào, rất thăng hoa, rất nhiều điều thú vị. Nó sẽ khác với đời sống môn đệ của một người thực sự vác cây thập tự. Không có nghĩa là mình không có niềm vui nhưng niềm vui của mình rất khác. Và đó là điều một khích lệ mọi người hãy thử suy nghĩ thực sự về tấm lòng của mình. Mình có đang uống cùng cái chén với ngài hay không trong đời sống của mình. chén của sự cay đắng, chén của sự khủng bố, chén của sự mệt nhọc thực sự của đời sống môn đệ. Và những người môn đệ đã thể hiện một điều trái ngược hoàn toàn. Lúc này Chúa Giêu bị bắt. Thánh kinh mô tả mọi người đều bỏ chạy. Chúa Giêu vác cây thập tử thì một người ngoại vác cây thập tử cùng với Ngài. Bên phải và bên trái thì là hai tên cướp, không hề có người môn đệ nào. Đây là một cuộc sống đi ngược với những gì mà Chúa Giêsu dạy trong lúc này. Và đây là một nghịch lý. Những người có mắt mở thì lại không nhìn thấy được thực sự nước trời. Và đ lý do tại sao ở câu chuyện phía sau chúng ta sẽ nhìn thấy khi Đức Chúa Giêu và các môn đồ ra khỏi thần Jericho, một đoàn người rất đông đi theo Ngài. Kìa có hai người mù ngồi bên đường nghe nói Đức Chúa Giêsu đi qua đó thì kêu lên lạy con vua David thin xin thương xót con. Trong sách Mát và Luca là mô tả một người. Mathiơ nhìn thấy hai người. Danh chúng rầy họ bảo im đi nhưng họ càng kêu lớn hơn. Lạy Chúa con vua David xin đoái thương chúng con. Đức Chúa Giêsu dừng lại gọi họ đến và nói rằng các con muốn ta làm gì cho con? Mọi người để ý đây một chút xíu mình quay trở lại câu 21\. Ngài hỏi, "Bà muốn xin điều gì?" Chúa Giêsu hỏi, "Các con muốn ta làm gì?" Mọi người sẽ thấy một sự nghịch lý tiếp theo. Khi Chúa Giêsu hỏi muốn làm gì? Thì những người môn đệ lại muốn vị trí. Còn khi Chúa Giêu hỏi cái người mù này con muốn ta làm gì? Thì họ nói xin thương xót con. Hãy để ý tới lời cầu nguyện của mọi người. Hãy để ý đến sự khao khát trong lòng của mình khi đi cùng với Chúa của mình. Các con muốn ta làm gì cho con? Thì những người mù là những người không nhìn thấy họ lại thấy được nước trời. Còn những người môn đệ là những người mắt mở ra nhưng mà không nhìn thấy được nước trời. Họ thưa lạy Chúa, xin cho mắt chúng con được mở ra. Đức Chúa Giêsu cảm thương nên chạm vào mắt họ. Lập tức họ được sáng mắt và đi theo ngài. Những người mù này đi làm môn đệ của Chúa. Những người mù cũng giống như là những người trẻ con, những người yếu thế trong xã hội, những người lại được đề cao trong nước trời. Và đó là những người môn đệ thực sự. Nên người môn đồ thực sự là người vác cây thập tự cùng với Chúa của mình. Là người uống chén đau khổ cùng với Chúa của mình. Là người chấp nhận một cái vị thế không có giá trị gì cả trong xã hội. Là một người vẫn kiên trì dù là gì mọi người nói phiền quá nhưng mà họ vẫn nói Chúa ơi xin thương xót con. Bất kể xã hội đang cảm thấy phiền hà về mình nhưng mà những người mù này vẫn tiếp tục kêu lớn lên xin thương xót con. Nên cộng đồng tin Chúa là cộng đồng không phiền hà về những người nhỏ bé tầm thường. Bởi vì Chúa Giêsu ai tiếp rước những người này là tiếp rước ta. Nên một cộng đồng lành mạnh là một cộng đồng chăm sóc những người bệnh, những người lạc những người yếu thế, những người nhỏ bé chứ không phải là những cộng đồng cố gắng có được một vị thế, có được một hình ảnh, có được một số lượng, có một cái portfolio hoành tráng như một cộng đồng lành mạnh như một gia đình chăm sóc những người yếu thế tầm thường nhỏ bé bởi vì đó chính là chúng ta đang làm cho chính Chúa Giêsu và đó là điều ngài nói. Nên chương 18 chương 19 chương 20 một chuỗi các sự kiện mọi người sẽ nhìn thấy Chúa Giêsu cho mình một bài học lớn về sự đảo ngược của nước trời và thế giới này. Chúng ta sợ sự đảo ngược. Bởi vì thế giới này cho chúng ta một sự bình yên trong ngoặc kép, một sự bình yên vốn có từ khi chúng ta được sinh ra lớn lên cho đến tận bây giờ và bình yên trong cái lộ trình và kịch bản của họ tạo dựng nên. Chúng ta bình yên trong cái lộ trình đó và Chúa Giêu đến đảo ngược mọi trật tự. không có nghĩa là chúng ta ra khỏi thế gian. Nhưng mà đây là bí quyết của đời sống người môn đẹp. Đó là ở trong thế gian nhưng không thuộc về. Chúng ta xem từ cách mà chúng ta đang đầu tư vào chính mình, đầu tư vào cuộc sống của mình như thể là chúng ta sẽ ở đây đời đời kiếp kiếp. Mọi người để ý một chút xíu từ công việc cho đến sổ tiết kiệm cho đến thẻ ngân hàng cho đến tất cả mọi thứ từ đầu tư cho đến giao dịch cho đến buôn bán chúng ta làm như thể là chúng ta đang ở đây đời đời kiếp kiếp. Chúng ta muốn thuộc về bởi vì nếu chúng ta không thuộc về thì thế giới sẽ tẩy chay mình và chúng ta không chịu được cái cảm giác tẩy chay đó trong khi Chúa Giêsu dạy điều ngược lại hoàn toàn. Những ai chết thì sẽ được sống. Những ai muốn cứu cuộc đời của mình sẽ mất nó. Nên chúng ta sống một đời sống thực sự phải khác biệt chứ chúng ta không sống cuộc sống dị biệt nha. Chúng ta sống khác biệt với một tiêu chuẩn khác đó là cây thập tự. Nên hãy đảm bảo rằng đời sống môn đệ của tất cả anh chị em của mình luôn gánh với hình ảnh kê thập tự là đi cùng với Chúa của mình. Và đó là ý nghĩa của một Chúa mà không muốn mọi người phải nghĩ đến. Đó là Chúa của chúng ta là cây thập tự chứ không phải là Chúa của trị liệu văn hóa, của thịnh vượng. Không phải là Chúa của đời này. Nhưng mà Chúa của chúng ta là cây thập tự giá. là đời sống sẵn sàng và thực sự chúng ta phải sống với cái điều đó. Và có rất là nhiều đoạn Kinh Thánh mọi người thử tìm thánh kinh nói chúng ta chỉ là khách trọ thế giới này. Mình phải hiểu khách trọ nha. Chúng ta biết cái từ đó nhưng thực sự chúng ta không đang sống như là một người khách trọ như thế giới này. Mọi người để ý đi, thực sự mình đang không sống như là một khách trọ. Chúng ta đang sống như là một người thực sự là chủ ở trong thế giới này chứ không phải là người khách trọ. Khách trọ họ sẽ khác hoàn toàn. Ở đây mọi người có rất nhiều kinh nghiệm ở trọ rồi đúng không Hùng? Hy vọng rằng thực sự chúng ta trải nghiệm được chính điều đó ở ngay trên đất này chứ không phải chỉ là một vài năm ở trọ trong một cái phòng nhưng mà thực sự đó là cuộc sống của mình. Ở trọ chúng ta sẽ không trang trí nhà của mình quá đến nỗi chúng ta sẽ thuộc về nó. Chúng ta sẽ không sắm sửa rất là nhiều thứ như thể chúng ta sẽ thuộc về nó. Hoặc là chúng ta sợ bị chủ nhà đuổi đi. Nhưng mà rất là nhiều nỗi sợ được thế giới này khai thác bởi vì nó liên quan đến danh tính. Giống như bài giảng ngày hôm qua nói về danh tính đúng không? Hôm qua là một bài giảng rất tốt về danh tính. Tuy nhiên đây là điều mà Hùng muốn chia sẻ với mọi người sâu hơn cái điều mà chúng ta cần phải nắm chắc. danh tính không có nhiều ý nghĩa bởi sự hiện diện của Đức Chúa Trời. Bởi vì ở trong đau khổ, ở trong những cái sự khổ đau, trong là những cái sự mệt nhọc của đời sống thì sự hiện diện của Đức Chúa Trời là điều quan trọng nhất. Bởi vì ngay cả khi chúng ta có danh tính là một người tin Chúa nhưng mà ở trong đau khổ con người vẫn ở trạng thái tuyệt vọng đúng không? Nhưng mà sự hiện ở trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời đó là điều quan trọng. Danh tính chỉ là khởi đầu nhưng ở trong sự hiện diện của Chúa mới là điều giúp cho chúng ta ở trong đau khổ mà lành mạnh. Hãy để tới sách Job. Job ngay trong chương đầu tiên là người công chính. Nhưng sau đó trong suốt hành trình ông đối diện trước thượng đế. Bây giờ tôi đã thấy được ngài đúng không? Thường đế không có gạt bỏ đi cái đau khổ của Job nhưng mà thường để hiện diện ngay trong đau khổ và Job anh anh hối cãi. Và đó là cái điểm quan trọng. danh tính lúc đó không còn có mấy ý nghĩa lắm nhưng mà là sự hiện diện của Đức Chúa Trời ngay tại thời điểm của đau khổ. Đó mới là điều quan trọng. Bởi vì chúng ta có niềm tin rằng niềm tin tôn giáo ồ tôi là con của Đức Chúa Trời. Nhưng mà khi đối diện với đau khổ thì sao? không có quyền năng nào từ cái thông tin đó giúp cho mình cả. Nhưng mà sự hiện diện thật thực hữu của Đức Chúa Trời với chính chúng ta ở trong cái đau khổ đó mới là điều di chuyển. Nên danh tính chỉ là một phần đúng nhưng chưa đủ. Đời sống môn đệ phải có sự hiện diện của Đức Chúa Trời trong hành trình của mình. Và đây là lời hứa của Chúa Giêsu trong Matthơ chương 28 câu 18 đến 20\. Ta sẽ ở với các con luôn luôn từ nay cho đến ngày tận thế. Đó là sự hiện diện. Nên sự hiện diện của Đức Chúa Trời là điều quan trọng nhất. thông tin mình là con ai. Đó là một địa vị pháp lý của sự khởi đầu. Nhưng để đi xuyên có đau khổ thì phải có sự hiện diện của chính Đức Chúa Trời. Trong hành trình đó chúng ta cần xác định và thấy được vị thế của danh tính. Nhưng chúng ta cũng cần thấy được sự hiện diện của Đức Chúa Trời trong chính đời sống của mình. Đời sống môn đệ là cây thập tự là chén đau khổ mình cùng uống với Chúa của mình. Chúng ta chỉ là khách trọ. Chúng ta ở trong nhưng chúng ta không thuộc về. Hãy đảm bảo rằng tất cả chúng ta đang sống như một khách trọ thực sự. Các môn đệ ngày xưa ham muốn vị thế. Những người mù, những người ngoại, những người yếu thế lại thấy được vinh quang của nước trời. Đó là một sự nghịch lý mà chúng ta cần phải nhìn vào để quan sát lại bản thân của mình, về đời sống đức tin của mình. Chúng ta nhìn thấy gì, chúng ta cầu nguyện cho điều gì hằng ngày nó trả lời tất cả mọi thứ. Ok, cảm ơn mọi người rất là nhiều. Chúng ta kết thúc Mathơ chương 20\. Chúng ta đang ở trong một cái hành trình từ chương 21 cho đến những chương cuối cùng. Đây là những bài học rất là sâu sắc về cây thập tự bởi vì đây là cái giai đoạn cuối Chúa Giêu ở trên đất mà các phúc âm ghi lại về cái hành trình sau cùng của mình. Đây là điểm kết thúc sau cùng à trước khi Chúa Giêu bắt đầu hành trình lên thập tự giá nên những cái bài học à bắt đầu từ tuần này cho đến những cái tiếp theo cho đến kết thúc ma là những cái tuần mà chúng ta sẽ khá là sâu lắng bởi vì đây là cái hành trình của Chúa Giêu và đây cũng chính là hành trình mà Hùng hy vọng rằng tất cả anh chị em chúng ta có một cái khoảng lặng đủ lâu để nhìn lại đời sống cá nhân của mình có thực sự mình đang vát cái thập tự cùng với Chúa của mình ngày hôm nay hay không. Ok. Và đây là cái hành trình rất là quan trọng à mà chúng ta cần phải nhìn thấy à để mà học hỏi cùng với nhau trong đời sống à đức tin của mình. Ok. Nên từ những bài sau là những bài c bài nào cũng quan trọng hết nhưng đây là những cái bài rất là đặc biệt về cái hành trình của Chúa lên cây thập tử à nên nó sẽ khá là trầm lắng và rất sâu sắc. Và đây là giai đoạn mà chúng ta sẽ trải nghiệm một lần nữa qua điều này. Chúng ta đi qua điều này rất nhanh trong những cái bài học à của học trở thành môn đệ đúng không? Và chúng ta làm tiệc thánh dù là mỗi tuần nhưng mà chúng ta cũng không có nhìn thấy một Chúa Giêsu trên thập tự giá. Ok. Nên những bài sắp tới đây là những bài rất là sâu sắc à trầm lắng và rất là đặc biệt. Thì Hùng khích lệ mọi người dành nhiều thời gian à thực sự có cái khoảng lặng đặc biệt à trong hành trình với Chúa của mình trong thập tự giá. Mặc dù có nhiều người có rất là nhiều niềm vui đúng không? Nhưng mà hãy a đi qua hành trình này cùng với Chúa của mình. Ok. Bởi vì chúng ta sẽ không có sau khi hết Mathiơ chúng ta sẽ học sách văn, chúng ta sẽ không học mar và Luca. Mọi người sẽ tự đọc Mar và Luca. À bởi vì đó là những phúc âm đồng quan sẽ có phần giống và khác. À nhưng mà mọi người đã có một cái trải nghiệm qua sách Mathia rồi thì Hùng tin rằng mọi người à thoải mái để đọc sách M và Luca. À với điều đó nhưng mà mình sẽ qua sách văn là một sách à khá khó, không phải dễ dàng để mà đọc sách đó đúng không? À chứ không phải mình hay nghĩ là khải huyền đâu, không phải sách văn. Sách văn là sách đầy hình tượng mà chúng ta phải hiểu theo gần như phần lớn là nghĩa bóng nên chúng ta không thể hiểu theo nghĩa đen. Đó nên sách đó là nhưng mà hiểu theo nghĩa bóng cũng là cái mà chúng ta dễ suy diễn đúng không? Bởi vì nó không có cái gì mà làm cái bám vào hết theo nghĩa bóng mà. Nên những cái nền tảng về lịch sử, nền tảng về bối cảnh và văn hóa là những cái mà chúng ta sẽ được học để nắm cái sách văn rất là chắc. Hùng học 10 tuần sách văn mà Hùng còn thấy rất mơ hồ. 10 tuần Hùng đi rất là sâu vào sách văn mà Hùng Hùng còn thấy là cưỡi ngựa xem hoa. À nên sách văn là một sách vô cùng tuyệt vời và rất là đặc biệt trong phúc âm. À nên sa Mathơ là một phần của sách giáng rất đặc biệt nhưng mà chúng ta sẽ ăn uống hoành tráng trước khi qua sách văn chứ để chúc mừng là mình đã kết thúc sớm hơn dự định. nha. Sách M và Luca mọi người tự để học. Ok. Tuy nhiên rất là chú ý đặc biệt từ chương này cho đến những cái chương sau cùng của Mathiơ Hành trình cùng với Chúa của mình ở Thập Tự Giá. Điểm quan trọng của Phúc âm đúng không? Mình đang đi vào tới điểm quan trọng nhất của phúc âm đó là thập tự giá và sự phục sinh. Cảm ơn mọi người.